Com-pàirteachas UHI a’ comharrachadh còignear luchd-crìochnachaidh ann an Duaisean Foghlaim an Herald 2026

Chaidh luchd-obrach agus pròiseactan bho air feadh com-pàirteachas Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean (UHI) ainmeachadh mar thagraichean deireannach ann an Duaisean Foghlaim an Herald airson Foghlam Adhartach agus Àrd-Ìre 2026.

Tha na h-ainmeachaidhean ag aithneachadh sàr-mhathais ann am margaidheachd, coileanadh fa leth agus buaidh coimhearsnachd air feadh a’ chom-pàirteachais.

Chaidh UHI a chur air geàrr-liosta Iomairt Margaidheachd/PR na Bliadhna airson na h-iomairt aca ‘Far a bheil ionnsachadh a’ ciallachadh barrachd’. Air a leasachadh mar iomairt dhàna, air feadh chom-pàirteachasan, tha an iomairt a’ cur cuideam air nàdar sònraichte an ionnsachaidh aig UHI, far a bheil foghlam ceangailte gu dlùth ri àite, coimhearsnachd agus cothrom.

Air a dhealbhadh gus trusadh oileanaich a neartachadh fhad ’s a thathar ag ath-mhìneachadh eòlas an oilthighe, tha an iomairt a’ taisbeanadh luach nas doimhne an ionnsachaidh aig UHI. Tro sgeulachdan àrd-amasach agus dearbh-aithne lèirsinneach làidir, tha e a’ soilleireachadh taic phearsanta, slighean sùbailte agus buaidh fhìor-shaoghalta chùrsaichean a tha air an lìbhrigeadh air feadh na Gàidhealtachd agus nan Eileanan, Mhoireibh agus Pheairt. Thug modh co-obrachail com-pàirtichean UHI uile còmhla tarsainn ar roinnean gus teachdaireachd aonaichte a chruthachadh, agus mar thoradh air sin bha barrachd faicsinneachd, com-pàirteachaidh agus fàis ann an tagraidhean.

Ann an roinn Tabhartas Sònraichte bho Neach-obrach, chaidh aithne a thoirt do dhithis bhall de chom-pàirteachas UHI.

Chaidh Cairistìona Primrose MBE bho Shabhal Mòr Ostaig, Ionad Nàiseanta Cànan is Cultar na Gàidhlig agus com-pàirtiche de UHI, a chur air a’ gheàrr-liosta airson a tabhartais shònraichte do chànan is cultar na Gàidhlig.

Mar Cheannard Òrain Ghàidhlig agus òraidiche air a’ chùrsa BA (le urram) Gàidhlig is Ceòl Traidiseanta, tha Cairistìona mar aon de na seinneadairean as fheàrr ann an Alba agus na prìomh thosgaire airson na Gàidhlig aig an taigh agus thall-thairis. Le còrr is 40 bliadhna de dh’eòlas ann am foghlam, tha i air òrain Ghàidhlig a theagasg do dh’oileanaich de gach ìre agus cùl-raon.

Bho thòisich i aig Sabhal Mòr Ostaig ann an 1982, tha i air pàirt chudromach a ghabhail ann a bhith a’ leasachadh teagasg òrain Ghàidhlig. Tha oileanaich air a’ phrògram fo-cheum air buannachd fhaighinn bhon eòlas air leth aice agus bhon eòlas dhomhainn chultarail aice – a chithear anns na mòran sheinneadairean soirbheachail a stiùir i. Tha a tabhartas tro theagasg, comhairleachadh agus brosnachadh bunaiteach do dhearbh-aithne, soirbheachas agus àm teachdail na colaiste.

Tha an t-Ollamh Stiùbhart Gibb, Stiùiriche Rannsachaidh is Iomlaid Eòlais airson UHI a Tuath, an Iar agus Innse Gall, air a’ gheàrr-liosta cuideachd airson a’ chuideachaidh shònraichte aige. Le còrr air 30 bliadhna ann am foghlam àrd-ìre, nam measg còrr is dà dheichead aig UHI, tha e air an Institiud Rannsachaidh Àrainneachdail a thogail bhon talamh suas gu bhith na ionad aithnichte gu h-eadar-nàiseanta airson saidheans àrainneachdail.

Am measg a choileanaidhean, tha rannsachadh aig ìre cruinne air càileachd uisge agus truailleadh chungaidhean-leighis, co-stèidheachadh Com-pàirteachas Mòr-Adhartais Aon Slàinte, agus a bhith a’ gabhail pàirt chudromach ann an daingneachadh inbhe Dualchas na Cruinne UNESCO às leth Dùthaich nam Boglaichean ann an 2024.

Tha e air còrr is 20 oileanach PhD a stiùireadh gu ìre crìochnachaidh agus tha cliù farsaing aige airson cultar rannsachaidh a chruthachadh a tha a’ ceangal sàr-mhathas saidheansail ri buaidh fìor-shaoghalta, bho ath-nuadhachadh mòintich agus slighean-uisge nas glaine, gu siostaman cùram-slàinte nas seasmhaiche, a tha freumhaichte ann an coimhearsnachdan na Gàidhealtachd agus nan Eilean.

Chaidh an dà chuid UHI a Tuath, an Iar agus Innse Gall agus Sabhal Mòr Ostaig, an t-Ionad Nàiseanta airson Cànan is Cultar na Gàidhlig agus com-pàirtiche de UHI, ainmeachadh mar thagraichean deireannach ann an roinn Tabhartas Sònraichte don Choimhearsnachd Ionadail.

Chaidh aithne a thoirt do UHI a Tuath, an Iar agus Innse Gall airson a’ phrògraim rannsachaidh mòintich is conaltraidh coimhearsnachd aca ‘Air Sgàth Mòine’, a tha air a stiùireadh leis an Ollamh Roxane Andersen agus an Institiud Rannsachaidh Àrainneachdail. Mar ionad acaire, tha an obair aca a’ còmhdach leasachadh institiùideach, buaidh roinneil agus ceangal cruinneil, a’ gabhail a-steach prìomh dhreuchd ann a bhith a’ daingneachadh inbhe Dualchas na Cruinne aig UNESCO às leth Dùthaich nam Boglaichean san Iuchar 2024 – a’ chiad fhearann ​​mònach san t-saoghal a fhuair an aithne seo.

Thar nan deich bliadhna a dh’fhalbh, tha an sgioba air 12 co-labhairtean agus bùithtean-obrach eadar-nàiseanta a chumail ann an Inbhir Theòrsa, a’ tàladh còrr air 600 com-pàirtiche agus a’ gineadh timcheall air £1 millean do ghnothachasan ionadail. Ann an com-pàirteachas le Peatland ACTION aig NatureScot, tha iad cuideachd air trèanadh ath-nuadhachaidh phractaigeach an-asgaidh a lìbhrigeadh, a’ leasachadh sgilean còrr air 100 neach-ionnsachaidh bho 2024, agus a’ toirt taic do dh’fhàs air obraichean uaine air feadh ceann a tuath na Gàidhealtachd.

Tha Sabhal Mòr Ostaig sa chuairt dheireannaich airson a leasachadh fìor-chudromach air Baile na Cille Bige – a’ chiad bhaile ùr anns an Eilean Sgitheanach o chionn còrr air 100 bliadhna. Air a lìbhrigeadh tro chom-pàirteachas ùr-ghnàthach leis an ùghdarras ionadail, Urras Taigheadais nan Coimhearsnachdan agus an roinn phrìobhaideach, tha am pròiseact a’ tabhann taigheadas aig prìs ruigsinneach air a bheil mòr-fheum, agus a’ togail coimhearsnachd sheasmhach Ghàidhlig.

Tha an leasachadh a’ gabhail a-steach Ionad Iain Nobail agus 17 taighean aig prìs ruigsinneach, a’ tabhann measgachadh de mhàl is reic lasaichte, a’ gabhail a-steach taighean teaghlaich, a bharrachd air togalaichean le ruigsinneachd rèidh agus ruigsinneach do chathraichean-cuibhle.

Chuir Vicki Nairn, Prionnsapal agus Iar-Sheansalair UHI, meal-a-naidheachd air a co-obraichean, ag ràdh:

“Tha na h-ainmeachaidhean seo nan aithneachadh cumhachdach air buaidh com-pàirteachas UHI thar nan roinnean a tha sinn a’ frithealadh. Bho mhargaidheachd brosnachail agus dàimhean poblach a tha a’ nochdadh cò sinn, gu tabhartasan fa leth a tha gun coimeas agus pròiseactan coimhearsnachd brìoghmhor, tha iad a’ taisbeanadh mar a bhios sinn a’ lìbhrigeadh foghlam a bhios ag atharrachadh beatha agus a’ toirt taic do na coimhearsnachdan againn. Tha mi air leth toilichte an obair seo fhaicinn a’ faotainn aithne.”

Tha na duaisean a’ comharrachadh sàr-mhathas agus ùr-ghnàthachadh air feadh roinn foghlaim adhartach agus àrd-ìre na h-Alba. Thèid na buannaichean ainmeachadh aig cuirm ann an Glaschu air Diciadain 20 Cèitean.